2014-05-22 14:48:08

Wyjawienie majątku dłużnika

AUTOR: Michał Janowski
radca prawny

Jeśli majątek dłużnika zajęty w egzekucji nie wystarcza na zaspokojenie długów albo jeszcze przed jej wszczęciem wszystko na to wskazuje, wierzyciel może wystąpić do sądu z wnioskiem o wyjawienie majątku.

Wyjawienie majątku to odebranie przez sąd od dłużnika zeznań obejmujących wykaz jego majątku z wymienieniem rzeczy i miejsca, gdzie się znajdują, przypadających mu wierzytelności i innych praw majątkowych. Całość uzupełnia przyrzeczenie, że złożony wykaz jest prawdziwy i zupełny. Instytucja wyjawienia majątku zakłada, że dłużnik pod naporem autorytetu sądu, postraszony grzywną lub aresztem za niestawienie się na posiedzeniu lub odmowę odpowiedzi  na pytanie – wyjawi nieznany wierzycielowi majątek. Dzięki temu, wierzyciel będzie mógł skierować egzekucję do wyjawionych, a wcześniej nieznanych mu składników majątku dłużnika.  

Albo w toku egzekucji, albo przed jej wszczęciem

Wyjawienie majątku w toku egzekucji jest możliwe w dwóch przypadkach:

  • komornik zajął majątek dłużnika, ale w stopniu niewystarczającym do zaspokojenia roszczenia wraz z kosztami postępowania,
  • egzekucja nie doprowadziła do pełnego zaspokojenia wierzyciela (tzw. bezskuteczność egzekucji).

W pierwszym przypadku,  wierzyciel dołącza do wniosku odpis protokołów zajęcia, z których wynika, że egzekwowana suma wraz z kosztami przewyższa wartość zajętego majątku.  W drugim  przypadku – tytuł wykonawczy ze wzmianką o bezskutecznej egzekucji lub postanowienie o umorzeniu egzekucji.

Wyjawienia majątku można też żądać jeszcze przed wszczęciem egzekucji. Wierzyciel musi już jednak dysponować tytułem wykonawczym. Tytuł ten z resztą dołącza wówczas do wniosku. Ponadto, wierzyciel musi wykazać jedną z dwóch okoliczności:

  • ze znanego mu majątku albo z przypadających dłużnikowi bieżących świadczeń periodycznych za okres sześciu miesięcy, nie będzie w stanie zaspokoić w pełni swojej należności,
  • po uzyskaniu tytułu wykonawczego, wezwał dłużnika do zapłaty stwierdzonej nim należności listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, a dłużnik nie spełnił świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty.

W pierwszym przypadku wierzyciel powinien uprawdopodobnić, że znany majątek dłużnika nie rokuje na skuteczną egzekucję. W tym celu może złożyć dokumenty z innych postępowań egzekucyjnych, toczących się nawet bez jego udziału, które potwierdzą, że dłużnik nie dysponuje wystarczającym majątkiem (np. zaświadczenie o umorzeniu innej egzekucji z uwagi na brak majątku). W drugim przypadku – załącza kopię wezwania do zapłaty wraz ze zwrotnym poświadczeniem odbioru.

Posiedzenie sądu, grzywna lub areszt

Wniosek o wyjawienie majątku składa się w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę dłużnika. Do wniosku o wyjawienie majątku i odebranie przyrzeczenia należy dołączyć odpis protokołu zajęcia lub inne dokumenty uzasadniające żądanie. Jeżeli wniosek złożono przed wszczęciem egzekucji, dołącza się do niego także tytuł wykonawczy. W toku egzekucji tytuł z zasady jest już u komornika, a sądowi wystarczą protokoły dokonanych w jej toku czynności. Jeśli wniosek dotyczy spółki lub innej jednostki organizacyjnej, wierzyciel winien ponadto wskazać (np. na podstawie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego), od kogo w imieniu tego podmiotu należy odebrać wykaz i przyrzeczenie. Opłata od wniosku wynosi 40 zł. Po wpłynięciu zasadnego i kompletnego wniosku, sąd wyznaczy posiedzenie i wezwie dłużnika oraz wierzyciela. Co do zasady, wykaz majątku i przyrzeczenie zostaną odebrane na pierwszym posiedzeniu. Zażalenie dłużnika na postanowienie nakazujące wyjawienie majątku nie wstrzymuje postępowania. Jeżeli dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie przyjdzie do sądu, nie złoży wykazu, odmówi odpowiedzi na pytanie albo złożenia przyrzeczenia, sąd może skazać go na grzywnę lub nakazać przymusowe doprowadzenie przez policję. Sąd może także w takim wypadku zastosować areszt nieprzekraczający miesiąca. W wezwaniu dłużnik jest pouczany o tych środkach przymusu, co powinno go skłonić do pojawienia się w sądzie i odpowiedzi na zadane pytania.

AUTOR: Michał Janowski
radca prawny

Komentarze

Dodaj komentarz